İran dışişleri bakanı ekonomik diplomasiden sorumlu yardımcısı Mehdi Saferi İran’ın BRICS üyeliği süreci hakkında yaptığı açıklamada, BRICS üyelerinin yeni üyeler için kendi kriterlerini açıklamadıklarını fakat İran’ın sahip olduğu kriterlerle, onların kriterlerine kolaylıkla uyum sağlayabileceğini söyledi.
BRICS, Brezilya, Rusya, Hindistan (India), Çin (China) ve Güney Afrika'nın (South Africa) İngilizce isimlerinin baş harflerinin birleşmesiyle oluşan, gelişmekte olan ekonomik güçlerin başını çektiği bir grubun adıdır. BRICS ülkeleri, bu ittifakın genişletilmesini görüşmek üzere 2-3 Haziran'da Cape Town'da bir araya gelecek. İran İslam Cumhuriyeti, Suudi Arabistan, Arjantin, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Mısır, Bahreyn ve Endonezya BRICS'e katılma isteklerini belirttiler.
Seyid İbrahim Reisi başkanlığındaki 13. hükümetin göreve başlamasıyla İran İslam Cumhuriyeti, komşu ülkeler ve doğudaki müttefikleri ile siyasi ve ticari ilişkilerini kuvvetlendirme eksenini güçlendirmiştir; İran ekonomisini dışa açmayı ve Amerikan ekonomik yaptırımlarına göğüs germeyi amaçlayan bir yaklaşım. Nitekim bu dönemde İran'ın dış politikası, Avrasya Ekonomik Birliği ve Şangay İşbirliği Teşkilatı gibi bölgesel ve uluslararası kuruluşlara üye olmaya çalışmak şeklinde bu ülkelerle ilişkileri geliştirmeye ve çok taraflı uluslararası işbirliğini genişletmeye çalışmıştır. Bu yüzden BRICS'e katılmak, İran'ın uluslararası ve bölgesel çok taraflı ilişkilerini artırmaya yönelik ekonomik diplomasisinin bir sonraki adımı olarak kabul edilebilir.
Küresel ekonomiyi etkileme potansiyeli yüksek olan BRICS grubunun öneminin en önemli nedenlerinden biri, hızlı ekonomik büyümesi ve küresel ilişkilerdeki etkisidir. Zira dünya nüfusunun yarısına ve küresel ekonomik kapasitenin yüzde 25 ila 28'ine sahip olmanın yanı sıra zengin insan ve doğal kaynaklara sahiptir. Bu yüzden, Amerika, BRICS'in muhaliflerinden biridir ve Batılı müttefiklerinin yardımıyla her zaman diğer gelişmekte olan ülkelerin küreselleşme sürecine meydan okumaya çalışmıştır.
BRICS üyelerini ekonomi-sanayi gelişme süreci, bu grubun yeni oluşan bir grup olarak hedefinin çok kutuplu gelecek dünyada rol oynamak ve uluslararası sisteme hakim olan düzene meydan okumak olduğunu gösteriyor.
Bankacılık, enerji, ulaşım, telekomünikasyon gibi ekonomik konular ile sosyal ve çalışma konuları bu grubun en önemli ekonomik konularıdır. BRICS'in bir diğer hedefi de uluslararası ticaretin standart para birimi olan dolardan ayrılmaktır ve şu anda üye ülkelerin para birimlerine dayalı bir "uluslararası para birimi rezervi" fonu kurulması konusu gündemde. BRICS ayrıca yeni bir kalkınma bankası ve ortak döviz rezervi oluşturarak Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu gibi Batılı finans kurumlarıyla yüzleşmeye çalışıyor.
BRICS grubuna üye ülkelerin her biri, bölgelerindeki siyasi veya ekonomik alanlardan birinde önemli bir aktör olarak kabul edilir. İran'ın eşsiz coğrafi konumu ve enerji, transit ve ticaret alanlarındaki kapasitesi, BRICS üyelerinin, Doğu'yu Batı'ya bağlayan altın bir yol olarak İran'a özel ilgi göstermesini sağlamıştır. Bu yüzden, İran'ın ana enerji tedarikçilerinden biri olarak üyeliği ve transit kapasitelere sahip olması ,BRICS için önemli sayılabilir ve grup üyeleri için bir çok fırsat oluşturabilir.
Diğer yandan İran'ın da ekonomik durumunu iyileştirmek için ekonomik yatırıma ihtiyacı olduğunu unutmamak gerekir, buna göre BRICS üyelerinin yatırımlarını değerlendirmek İran için bir fırsat sayılır.
Siyasi boyutta, İran'ın BRICS'e üyeliği ve iş birliği de önemlidir. BRICS ittifakı, Avrupa ve Amerika'nın katılımı olmadan kuruldu. Amerika ve Avrupa'nın İran'a yönelik tek taraflı yaptırımları ve siyasi baskıları da dikkate alındığında, Tahran, bu yaptırımların ve siyasi baskıların etkisini azaltabilmek için başta Çin, Rusya ve Hindistan olmak üzere BRICS grubuna Batı'ya alternatif olarak bakıyor./
342/